Posts Tagged ‘สปก’



โดยพื้นฐานที่ดิน ส.ท.ก. คือหนังสืออนุญาตให้ทำกินในที่ดินป่าสงวนแห่งชาติเป็นการชั่วคราวที่ออกโดยกรมป่าไม้สำหรับราษฎรที่บุกรุกเขตป่าสงวนแล้วใช้ประโยชน์ในทางเกษตรกรรม ถึงแท้ว่า สทก คือที่ดินในเขตป่าสงวนและเป็นป่าไม้เสื่อมโทรมที่ได้รับการประกาศเป็นเขตปรับปรุงป่าสงวนแห่งชาติ แต่ สทก ก็ยังเป็นที่ป่าสงวนอยู่ดี หากมีการซื้อขายก็ถือว่าผิดเงื่อนไขที่ตั้งไว้แต่ที่แรกเพราะราษฎรสามารถใช้ประโยชน์บนที่ดินได้แต่ไม่ได้เป็นเจ้าของ และผู้ว่าราชการจังหวัดท้องที่เป็นผู้มีอำนาจพิจารณาเพิกถอนหนังสืออนุญาตได้ในกรณีที่ผิดเงื่อนไข

หนังสืออนุญาต สทก.1 หรือ สทก.2 นั้นสามารถตกทอดเป็นมรดกหรือเรียกว่าการสืบสิทธิตามหนังสืออนุญาตได้เช่นเดียวกับ สปก โดยสามารถยื่นขออนุญาตต่อนายอำเภอในท้องที่ที่เขตป่าสงวนนั้นตั้งอยู่ ภายในระยะเวลา 180 วันนับตั้งแต่การเสียชีวิตของผู้ที่มีรายชื่ออยู่ในหนังสืออนุญาต สทก โดยต้องแสดงหลักฐานใบมรณะบัตรของผู้เสียชีวิตด้วย

ข้อดีของ สทก นั้นคือการที่ไม่ต้องเสียภาษีบำรุงท้องที่เพราะถือว่าเป็นการได้รับอนุญาตให้ใช้ประโยชน์
ตามหนังสือสั่งการกรมการปกครอง ด่วนที่สุด ที่ มท 0310.3/ว 15289 ลว. 22 ก.ย 51 ความสำคัญว่าการผ่อนผันให้ราษฎรที่บุกรุกทำกินอยู่ในเขตป่าสงวนฯได้อยู่อาศัยทำกินต่อไปเป็นการชั่วคราวโดยการออกหนังสืออนุญาตให้ราษฎรที่มีสิทธิ์ทำกินชั่วคราว สทก.1และสทก.2 ครอบครองที่ดินที่อยู่อาศัยทำกินในฐานะผู้รับอนุญาตมิใช่ครอบครองในฐานะเจ้าของที่ดิน จึงไม่อยู่ในข่ายที่จะต้องเสียภาษีบำรุงท้องที่ ตามหนังสือกรมป่าไม้ ที่ กส 0705 (9) 7078 ลว.20 เม.ย.26 ท่านว่าไว้อย่างนั้น

ชื่อก็บอกอยู่แล้วว่าเป็นหนังสืออนุญาตชั่วคราวเพราะฉะนั้นก็ไม่แนะนำให้ซื้อขายเพราะทั้งผิดเงื่อนไข (ซึ่งอาจจะเสียสิทธิ์ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายและเป็นความเสี่ยงที่ภาครัฐฯ จะเรียกคืนเมื่อไหร่ก็ได้ นับว่าความเสี่ยงมากกว่า สปก เสียอีก โดยส่วนตัวแล้วไม่ขอแนะนำครับ

Forest



อยู่ๆ เวป  http://www.mygreengardens.com ก็เกิดล่มขึ้นมาเอาดื้อๆ เลยต้องเข้าไปดูพื้นที่โฮสติ้ง (Hosting) กับจำนวนการโอนย้ายข้อมูล (Bandwidth) ก็พบว่า Bandwidth เต็ม เฮ้ย! เกิดอะไรขึ้นทำไมมันเต็มหละ มีใครแกล้งยิงเวปเรารึเปล่าเนี่ยะ? งุนงงอยู่พักใหญ่สุดท้ายก็ถึงบางอ้อเมื่อติด stats หรือตัววัดผลให้เวปทำให้รู้ว่าคนเข้าเวปนี้ประมาณ 800 กว่าคนต่อวัน เฮ้ย!  เกิดอะไรขึ้น ไม่น่าเชื่อว่าบลอคบทความบ้านนอกๆไม่ได้เรื่องนี้จะมีคนเข้ามาอ่านเยอะจนผู้เขียนตกใจเพราะจำนวนเยอะเกินคาด

 

ต้องขอของพระคุณท่านผู้อ่านอีกครั้งครับ จากใจจริงที่คอยติดตามอยู่เป็นกำลังใจไต่ถามสารทุกข์สุขดิบกันเป็นประจำ เห็นจำนวนคนเข้าชมแล้วยิ้มออกครับ

 

จำนวนคนเข้ามาอ่านเวปมากก็มีจำนวนคำถามเพิ่มมาเป็นเงาตามตัวและส่วนใหญ่ก็ถามไถ่กันมาเรื่องที่ดินหรือการขอสินเชื่อซะมากกว่า (คำถามหลังไมค์มีเป็นร้อยเลยครับ) และก็ต้องสะดุดตากับคำถามหนึ่งที่ว่า

 

ที่ดิน ภบท.5 นำไปขอสินเชื่อหรือเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันได้ไหม ด้วยความรู้อันน้อยนิดก็ขอตอบเลยครับว่า ณ ปัจจุบันปี 2555 คือ ไม่ได้ ครับเพราะว่ากฎหมายด้านที่ดินปัจจุบันยังไม่สามารถทำได้ ที่พูดแบบนี้เพราะอนาคตอาจจะมีการแก้กฎหมายต่างๆ นาๆ (ก็อย่างที่ท่านๆ ทราบนั่นแหละบทมันอยากจะแก้ก็แก้) ตามฝ่ายการเมือง แต่ ณ ปัจจุบัน ยังไม่ได้ เพราะตามกฎหมายปัจจุบันถือว่าที่ดิน ภบท.5 หรือภาษีบำรุงท้องถิ่นนั้นยังเป็นของรัฐ เพียงแต่ให้เช่าทำประโยชน์เท่านั้น

P1040146

ท่านจะเอาไปเป็นหลักทรัพย์ได้อย่างไรในเมื่อท่านไม่ใช่เจ้าของ ความรู้สึกคงจะเหมือน จ่ายเงินเช่าบ้านเขาอยู่รายปีแล้วอยู่ๆ ก็อยากเอาบ้านของเขาไปเข้าธนาคารอะไรแบบนั้น ซึ่งแน่นอนครับว่าเป็นไปไม่ได้ ต่างจาก สปก 4-01 ที่ผู้มีชื่ออยู่ในเอกสารสิทธิ์การใช้ประโยชน์ ถึงแม้จะไม่ใช้เจ้าของซะเลยทีเดียว (เพราะยังเป็นของสำนักงาน สปก) แต่ดูมีภาษีกว่าเพราะซื้อขายไม่ได้แต่สามารถใช้ประโยชน์ได้และตกทอดเป็นมรดกได้ โดย สปก 4-01 นั้นทาง ธกส ตีมูลค่าไว้ที่ 50% ของราคาประเมิน แต่สำหรับธนาคารพาณิชย์นั้นให้น้อยกว่านั้นและบางแห่งไม่รับเอกสารสิทธิ์ชั้นรอง เช่น ภบท, สปก, นส3

ผู้อ่านเคยไปเยี่ยมหมู่บ้านหนึ่งที่อยู่อาศัยกันมาช้านานกว่า 200 ครัวเรือน แต่เอกสารยังเป็น ภทบ และไม่สามารถเป็นโฉนดได้เพราะติดกับเขตยุทธศาสตร์ทางทหาร จึงไม่สามารถนำบ้านหรือสิ่งปลูกสร้างถาวรที่อยู่บนพื้นที่ ภบท มาใช้เป็นหลักทรัพย์ในการขอสินเชื่อได้ครับ



“พี่ครับ ที่ สปก ซื้อได้ไหมครับ?” มีคนถามมาแบบนี้คนความรู้น้อยอย่างเราก็งงเป็นไก่ตาแตกเลยเหมือนกัน แต่สุดท้ายก้ต้องฝืนใจตอบไป ว่าอย่าเลยมันผิดกฎหมายหรือไม่ก็อาจจะถูกเพิกถอนสิทธิ์การใช้ประโยชน์วันใดวันหนึ่ง

มาดูกันก่อนครับ ว่า สปก ตามความหมายที่มากับสารานุกรมเสรีนั้นมีความหมายอย่างไร

“ ส.ป.ก. 4-01 คือเอกสารสิทธิให้ประชาชนเข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดิน เริ่มขึ้นเมื่อมีพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 มีหลักการสำคัญว่า ที่ดินในเขตปฏิรูปนั้นใช้ทำเกษตรกรรมได้อย่างเดียวเท่านั้น ทำประโยชน์อย่างอื่นไม่ได้ และผู้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดิน ส.ป.ก. 4-01 จะต้องมีฐานะยากจน เขตปฏิรูปที่ดินหมายถึง ที่ดินที่เป็นชุมชนเต็มรูปแบบมาก่อน ที่ดินที่เป็นไร่สวนทำกินของราษฎรตั้งแต่บรรพบุรุษ และที่ดินป่าเสื่อมโทรม หมดสภาพป่าและไม่สามารถฟื้นสภาพป่าได้อีก ไม่รวมถึงป่าในเขตอนุรักษ์เช่นอุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ หรือเขตต้นน้ำลำธาร หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบการออกเอกสารสิทธิ ส.ป.ก. 4-01 คือสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ประเทศไทย

เอกสารสิทธิ ส.ป.ก. 4-01 ไม่อนุญาตให้ทำการซื้อขายที่ดิน หากมีการซื้อขายในขณะที่เอกสารสิทธินี้ยังมีผลอยู่จะเป็นโมฆะ  แต่สามารถโอน แบ่งแยก และตกทอดทางมรดกให้แก่บุคคลในครอบครัวได้แก่ สามีภรรยา บุตร บิดามารดา พี่น้องร่วมบิดามารดา พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดา และหลาน สามารถเช่าหรือเช่าซื้อเพื่อเกษตรกรรม (ไม่อนุญาตให้เช่าเพื่อจุดประสงค์อื่น) ไม่สามารถจดทะเบียนจำนองได้ เว้นแต่เป็นโครงการของรัฐบาลที่อนุญาตให้ใช้เอกสารสิทธิเป็นประกัน สิทธิในที่ดินยังคงเป็นของรัฐ ประชาชนสามารถคืนที่ดินให้รัฐหากไม่ต้องการ และรัฐสามารถเรียกคืนที่ดินได้หากตรวจสอบพบว่าประชาชนมิได้ใช้ทำกิน”

ไงหละ  มาซะยาวเลย

ตอบแบบบ้านๆ ตามประสาเราๆ ท่านก็คือเอกสารที่ให้ท่านๆ ที่มีชื่อระบุอยู่ในเอกสาร สปก นั้นมีสิทธิ์ใช้ประโยชน์ได้แต่ไม่มีสิทธิ์ครอบครอง ซื้อ ขาย หรือจำนองต่างๆ นาๆ ได้ พูดง่ายๆ ก็คือใช้ประโยชน์ได้อย่างเดียว จะสืบทอดก็แต่โดยทางมรดก เช่นเดียวกับ สทก หรือ ภบท ที่ท่านๆ เคยได้ยินมา แต่ในความเป็นจริงก็มีบ้างที่เห็นการนำเอกสารสิทธิ์การใช้ประโยชน์ในพื้นที่เหล่านี้ไปจดจำนองกันเองบ้าง ให้เป็นหลักประกันต่างๆ บ้าง ตามประสาญาติพี่น้องในหมู่บ้านต่างจังหวัดที่ไม่ค่อยจะสนใจเรื่องเอกสารหรือกฏระเบียบอะไรมากนักแต่ถ้าตามหลักกฏหมายแล้วถือเป็นโมฆะและไม่สามารถใช้เป็นผลบังคับได้ตามกฏหมาย เพราะกรรมสิทธิ์การครอบครองยังเป็นของรัฐอยู่จะยึดคืนเมื่อไหร่ก็ได้



หลายๆ ท่านชอบที่ดินใกล้ภูเขาหรือเขตริมป่าไม้เพราะสภาพพื้นที่อันอุดมสมบูรณ์ สภาพภูมิประเทศหรือทำเลที่สูงที่เหมาะแก่การทำบ้านพักตากอากาศ และสุดท้ายง่ายต่อการรุกล้ำเข้าไปใช้ประโยชน์จากป่า โดยผู้เขียนก็เป็นคนหนึ่งที่ชอบทำเลที่ดินแบบนั้นแต่ไม่ได้มีจุดประสงค์ในการบุกรุกป่าแต่อย่างใด แค่ชอบเป็นการส่วนตัวแต่ก็ไม่เคยทำการซื้อขายที่ดินในทำเลแบบนั้น เพราะเสี่ยงต่อการทำผิดกฎหมายและรุกล้ำเขตป่าสงวน สปก หรือเขตอุทยานต่างๆ และก็ไม่เคยคิดที่จะแนะนำให้เพื่อนทำผิดกฎหมายด้วยเช่นกัน

การตรวจสอบเขตป่าสงวน สปก และเขตอุทยาน (โดยเฉพาะเขตกีดกันรอบๆ หรือแนวตะเข็บที่ก้ำกึ่ง)ในอดีตนั้นยุ่งยากและเกิดความผิดพลาดได้ง่าย ถึงแม้จะมีเจ้าหน้าที่ชี้เขตแต่ความผิดพลาดก็ยังสูงเพราะเครื่องไม้เครื่องมือหรือเทคโนโลยีต่างๆ ยังไม่ทันสมัยเท่าที่ควร แต่ปัจจุบันนี้นับว่าดีขึ้นมากทั้งจากเทคโนโลยีที่ดีขึ้น ข่าวสารหรือระบบฐานข้อมูลที่เปิดกว้างมากขึ้น และเวปไซด์ที่อยากจะแนะนำเพื่อนๆ นี้ก็นับว่าเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่ช่วยให้เพื่อนๆ ตรวจสอบแนวป่าไม้ เขตป่าสงวน เขตสปก หรือเขตอุทยานต่างๆ ได้ง่ายขึ้นด้วยเวปไซด์นี้ http://www.dsi-map.go.th/ ซึ่งก่อนอื่นต้องยกความดีความชอบให้กับผู้พัฒนาตามบทความดังต่อไปนี้ (โดยผลงานนี้ สามารถคว้ารางวัล รองชนะเลิศอันดับ 1 การประกวดนวัตกรรมการสำรวจทางภูมิศาสตร์ (GIS) ในงานถนนเทคโนโลยี 2555 ซึ่งจัดโดย บริษัท อสมท จำกัด (มหาชน) โดยทีมผู้พัฒนาประกอบด้วย พ.ต.ต.ณฐพล ดิษยธรรม พนักงานสอบสวนคดีพิเศษ  นายเรวัติ แสงโชติ นักภูมิศาสตร์ นางธนาภรณ์ ไตรกิตยานุกูล เจ้าหน้าที่คอมพิวเตอร์ นายพงษ์ชวัช อ่วมสำอาง วิศวกรสำรวจ และนายไกรศรี สว่างศรี นักวิชาการแผนที่)

และหวังว่าจะเป็นประโยชน์ให้กับเพื่อนๆ ที่กำลังวางแผนจะซื้อที่ดินให้หลีกเลี่ยงความเสี่ยงต่างๆ ที่อาจจะผิดต่อกฏหมาย หรือทำลายธรรมชาติ โดยแนะนำให้ตรวจสอบอย่างดีก่อนการซื้อขายเพื่อลดปัญหาต่างๆ ที่จะตามมาและลดการคุกคามต่อธรรมชาติ ที่โดยส่วนตัวของผู้เขียนแล้วคิดว่ามนุษย์เรารุกล้ำธรรมชาติจนเกินพอดีกับความจำเป็นและเกินจุดสมดุลที่ธรรมชาติจะรับได้จนเกิดความแปรปรวนต่างๆ ขึ้นมากมาย



ว่าด้วยเรื่องเอกสารสิทธิ์ของที่ดินนั้นมีหลากหลายประเภทเหลือเกิน แต่ด้วยประสบการณ์อันน้อยนิดของผู้เขียนก็พอจะบอกเล่าเก้าสิบได้บ้าง โดยเอกสารสิทธิ์หลักๆ ที่เราๆ ท่านๆได้เห็นนั้นก็ได้แก่ หากจะต้องการทราบความหมายก็ไม่ยากแค่ดูจากเวปไซด์ของกรมที่ดิน

เอาง่ายเข้าว่าเพราะมันเหมือนขั้นบันได

นส4จ

ก็โฉนดนั้นแหละ มีสิทธิ์ในการซื้อหรือขายได้ตามสะดวก แต่ว่าราคาก็ตามสิทธิ์นั้น ตราครุฑสวยเชียวหละ หุ หุ หุ ถือว่าอุ่นใจที่สุดสำหรับสิทธิ์การถือครอง

นส3ก  และ นส3

คือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ที่ออกให้โดยนายอำเภอในสมัยก่อนแต่ปัจุบันอำนาจนี้ถูกยกเลิกจากตำแหน่งนายอำเภอแล้ว เออ แฮะ ดีจังทำไมไม่เกิดเป็นญาตินายอำเภอสมัยก่อนนะ เอกสารประเภทนี้มักจะทำเรื่องขอเป็นโฉนดเพื่อเพิ่มสิทธิ์การครอบครองได้ง่ายกว่าประเภทอื่นๆ

อ่ะ ถือว่าอุ่นใจกว่า สปก หน่อยหนึ่งหละ

สปก เอกสารสิทธิ์ชนิดนี้สำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตรจัดสรรที่ดินให้เกษตรกรเพื่อเหตุผลด้านการเกษตรแต่ไฉนตกไปอยู่ในมือนายทุนซะส่วนใหญ่ก็ไม่รู้ หุหุหุ เอกสารชนิดนี้สามารถยกเลิกหรือเพิกถอนได้ตามมติของ สปก จะพูดตามประสาชาวบ้านอย่างผู้เขียนก็แค่มีสิทธิ์การครอบครองมากกว่า ภทบ5 อยู่หน่อยเดียว และปัจจุบันยังไม่มีทีท่าว่าจะทำเป็นโฉนดได้หากแต่อนาคตนั้นไม่ทราบได้ เหมาะแก่เกษตรกรตัวจริงอีกนั้นแหละเพราะมีการใช้ประโยชน์ด้านการเกษตรอย่างชัดเจน นิยมเปลี่ยนมือด้วยการขายสิทธิ์การใช้ประโยชน์และทำเอกสารการซื้อขายแนบหลังไว้เพื่อป้องกันปัญหา แต่เจ้าของตัวจริงนั้นก็ยังเป็น สปก น๊ะ จ๊ะ

ภทบ5

หรือภาษีบำรุงท้องที่ เอกสารประเภทนี้จะเรียกว่าเอกสารสิทธิ์ซะเลยทีเดียวก็ไม่ถูก จะเหมือนกับพื้นที่ที่ อบต หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดสรรให้เช่าสำหรับใช้ทำกินได้ โดยเสียค่าเช่าเป็นรายปี ซึ่งจะยึดคืนเมื่อไหร่หรือยกเลิกเมื่อไหร่ก็ได้แล้วแต่มติ ส่วนใหญ่เท่าที่พบเจอจะเปลี่ยนมือโดยการขายสิทธิ์ในการเช่า ภทบ5 นี้แนะนำสำหรับผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ในพื้นที่และใช้ประโยชน์ด้านการเกษตรอย่างแท้จริงเพราะสามารถดูแลสอดส่องได้ หากเป็นผู้ที่อยู่ต่างถิ่นหรือต่างจังหวัดที่ต้องการซื้อเพื่อเก็งกำไรหรือใช้ปะโยชน์ในด้านอื่นก็เห็นเป็นเรื่องที่ควรไตร่ตรองอย่างหนัก

จากประสบการณ์ส่วนตัวของผู้เขียนทำให้รู้สึกถึงคำว่ามาก่อนได้เปรียบเป็นอย่างดี โฉนดได้เปรียบ นส3ก สปก ภทบ5 ตามลำดับสิทธิ์แบบขั้นบันได และหากเอกสารสิทธิ์แบบเดียวกันเจอกัน เช่นโฉนดเจอกับโฉนดในการรังวัดหรือสอบเขตจะต้องถือว่าฉบับที่ทำการรังวัดก่อนนั้นมีสิทธิ์มากกว่า เพราะหากที่ดินด้านข้างของเราเป็นโฉนดเหมือนกันแต่ทำการรังวัดที่ดินด้วยกล้องส่องวัดระยะก่อนก็ถือว่าเป็นแปลงหลัง และเมื่อเราต้องการวัดก็จะต้องใช้แปลงด้านข้างเป็นหลักให้ได้พื้นที่เต็มก่อนแล้วค่อยวัดที่ดินของเรา ซึ่งฝ่ายที่มาทีหลังอาจจะได้ที่ดินมากกว่าหรือน้อยกว่า ความเป็นจริงก็คือมักจะได้น้อยกว่าเพราะถูกล้ำเขต โดยเจ้าหน้าที่มักจะอ้างว่าพื้นที่ไม่ตรงกับในโฉนดเพราะสมัยก่อนไม่มีการวัดด้วยการใช้กล้องส่องวัดระยะทำให้เกิดการคลาดเคลื่อนและผิดพลาดได้ง่าย

ผิดถูกประการใดขออภัยไว้ด้วยเพราะผู้เขียนก็มั่วไปเรื่อยๆ อิอิอิ

เป็นเพื่อนกันบน Facebook
บทความกิจกรรมเกษตรและที่ดิน